پرونده اول:

امسال سه تا از فیلم های جشنواره فجر را دیدم: کودک و فرشته، بیست، اخراجیهای (2)

کودک و فرشته در مورد شروع جنگ ایران و عراق و وضعیت مردم خرمشهر در آن زمان بود.بازیگر اصلی آن دختر نوجوانی است که خوب و طبیعی بازی می کند. فیلم غم انگیز، جالب و پر از دلهره است. من که سر از فیلمبرداری و تدوین و کارگردانی درنمی آورم اما به نظرم فیلمبرداری جالبی داشت. به هر حال به درد سینما نمی خورد! و احتمالا یکی از فیلم هایی که از این به بعد هر سال روز آزادی خرمشهر همراه با فیلم روز سوم پخش خواهد شد، این فیلم است!

بیست ، خوبه اما نه اونقدر که به درد سینما رفتن بخورد! اگر پرویز پرستویی را از آن بردارند که دیگر هیچ، به درد همان هنرمندان و فیلم سازان می خورد که ذره ذره نگاهش کنند و برای هر حرکت بازیگران یا دوربین یه فلسفه ای دربیاورند. یه مهتاب کرامتی سیاسوخته و بدبخت و فلک زده با یه بچه نق نقو که دائم به گردن ننه اش آویزونه و حرص آدم را در می آورد هم دارد(البته خودمم بیشتر وقتها این بدبختی رو با دخترم دارم!) اگر این فیلم را ببینید بعیده که دیگر در مراسم ختم یا عروسی کسی غذا بخورید!! با همان دستهای کروکثیف روی برنجها زعفران و کباب و گوجه می ریزند! در کل فیلم جالبی است اما این هم نه برای سینما ، فقط برای جشنواره!!

اخراجی های(2)، مثل اخراجیهای(1) خیلی خنده داراست اما به هر حال اخراجیهای یک یه چیز دیگه است. از نظر من چندتا ایراد داشت:1- صحنه هواپیما و ماجرای طنزهای هواپیمایی و مسافرهایی که برای اولین بار سوار هواپیما شده اند یه خورده تکراری و کمی هم شبیه فیلم ارتفاع پست شده است.2- زنها در اخراجیهای یک خیلی بیشتر شبیه زنهای آن سالها هستند اما زنهای این فیلم با آن آرایشها و خط چشمها و مانتو تنگ وچادر عربی...بیشتر شبیه زنهای همین الان و امروزتهرانند.4-صحنه پرت کردن سیگار خیلی شعاری و مسخره است مگر اینکه این اتفاق هم جزو خاطرات واقعی اسرا باشد.5-آخر فیلم اصلا جالب تمام نمی شود،اینکه همه با هم از اسرا تا مردم هواپیما با هم سرود ایران را بخوانند ،اصلا جالب نبود.

با این حال آنقدر صحنه های خنده دار دارد که از خنده دل و روده هاتون بهم بپیچه:1-تکه ها و اداهای جواد رضویان و شیلا خداداد در هواپیما 2-نظراتی که مسافرای هواپیما در مورد منافقهای آدم ربا دارند:بابا نیتشون خیره، به سلامتی این دو مرغ منافق! 3- اعلام اسامی به فرمانده عراقیها و حضور و غیاب اسرا، مخصوصا ماجرای عمو زنجیرباف 4-حسام نواب صفوی اش هم خیلی جالبه 5- از همه خنده دارتر صحنه مسابقه فوتبال با آهنگ برنامه نود است.به هر حال کمتر از سینما رفتن پشیمون می شوید!

نتیجه اخلاقی: هر فیلمی که به جشنواره رفت یا جایزه گرفت، لزوما فیلم جالبی برای سینما رفتن نیست، گول نخورید!

پرونده دوم:

منوچهر احترامی هم رفت...

خیلی دلم سوخت، همین چندوقت پیش بود که در مورد کتابهای حسنی و نقض حقوق نویسنده نوشتم.به هر حال اگر هم رفته کلی یادگاری به جاگذاشته است که ماندگارش می کنند.

نتیجه اخلاقی:هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق    ثبت است بر جریده عالم دوام ما...

پرونده سوم:

دیروزرفته بودم میدان ارگ برای دادگاه...، اینکه چقدر راه رفتم بماند، تازه قبلش هم مجتمع شهیدبهشتی بودم ، از باران خبرکهایی بود اما وقتی از دادگاه اومدم بیرون آنچنان بارانی می اومد که از پالتوی به آن کلفتی آب می چکید!با سرو صورت خیس به زور ماشین گرفتم تا برگردم.الحمدلله تا یه قطره بارون می آید ،همه جا ترافیک میشود! من که تو عمرم زیر اینطور بارونی نمونده بودم، شب تمام بدنم کوفته و دردناک بود و مثل پیرزنها ناله می کردم، فکر کنم به خاطر پیاده روی زیاد در بارون بود.دوباره به این نتیجه رسیده بودم که ...

نتیجه اخلاقی:خانمها رو چه به کار بیرون،فقط نهضت قرمه سبزی برای شوهر عزیز!

آن چنان مهر توام در دل و جان جاي گرفت      كه اگر سر برود از دل و از جان نرود

پرونده اول: صنعت دستي ، تفكر و ذوق يك انسان هنرمند است كه به صورت يك شئ قابل استفاده درآمده است. درباره صنايع دستي شهرهاي مختلف ايران هر چه بگويند و بنويسند كم است و باز هم مواردي از قلم مي افتد: نقاشي روي چرم، شيشه و بلور سازي، سبدبافي ، حصيربافي، نمد مالي،قالي بافي شهرهاي مختلف ، انواع گلدوزيهاي سنتي و...

از آنجا كه صنايع دستي هم ناشي از فكر و خلاقيت انسان هستند رابطه مستقيم با حقوق مالكيت فكري دارند و بايد از اين طريق حمايت شوند. صنايع دستي از موضوعات مطرح در چارچوب فولكلور و ميراث فرهنگي هستند. لازمه اينكه يك محصول صنايع دستي به عنوان ميراث فرهنگي شناخته شود اين است كه خصلت هنري و فرهنگي داشته و خصوصيات ملي ، قومي و بومي يك جامعه را منعكس كند.

اگر در گذشته به هنرهاي سنتي و صنايع دستي تنها به چشم زيرمجموعه اي از فرهنگ ، عادات و آداب و رسوم ملتها و وسيله اي براي انتقال فرهنگ نگاه مي شد، امروز مي توان با نگاهي اقتصادي و تجاري هم به آنها نگريست.حمايت حقوقي از صنايع دستي چگونه است؟

توضيح: معمولا حمايت از صنايع دستي در سيستم كنوني حقوق مالكيت فكري به يكي از صور زير است:

• نشانه مبدا جغرافيايي: مبدا جغرافيايي موجب مي شود مصرف كنندگان اطلاعات قابل اطميناني راجع به محصول و مبدا آن بدست آورند مثلا مطمئن شوندكه اين قالي بافت كاشان است.
•  علامت تجاري: علامت تجاري تضمين مي كند كيفيت محصولات تغيير نكرده است. بعلاوه نوعي تبليغ هم براي توليدات مي باشد.
•  از طريق حقوق طرحها: طرح جنبه تزئيني و هنري يك كالا است. مثلا يك دست استكان را مي توان به اشكال مختلفي طراحي كرد يا انواع طرحهاي كاغذ ديواري كه اين طرحها در حقوق مالكيت فكري به عنوان طرح صنعتي يا به عنوان طرح هنري و طبق قوانين حق مولف مورد حمايت قرار ميگيرند.

صنايع دستي را مي توان به هر كدام از اين سه طريق مورد حمايت قرار داد. يك روش مهم و جالب ديگر، طرح "مهر اصالت" است كه توسط يونسكو به هنرمندان صنايع دستي و تحت شرايط خاصي اعطا مي شود و ايران هم يكي دو سال است كه به آن پيوسته است. مهر اصالت موجب مي شود اثر و سازنده آن در وب سايت يونسكو معرفي شده و خريداران بطور مستقيم با سازنده ارتباط پيدا كنند و از مزاياي تجارت الكترونيكي هم برخوردار شود.

پرونده دوم:تو شهر ما رسمه كه به دخترها جهيزيه مفصلي بدهند، مفصل يعني اونقدر كه تا زمان نوه نتيجه هاشون از بابت ظرف و ظروف و قالي و قاليچه و متكا و رختخواب و...تامين هستند و از هر چيز آنقدرزياد كه اگر همزمان صد نفر مهمان داشته باشند به اندازه همه شون بشقاب و فنجون و جانماز و رختخواب و پيژامه و...دارند و البته در مورد پولدارترها به اندازه دويست و سيصد نفر هم تجهيزاتي فراهم مي شود! يكي از چيزهايي كه رسم است حتما روي جهيزيه دخترها باشد انواع و اقسام "پته" است. پته يك گلدوزي اصيل سنتي است، دوختهاي خاصي دارد، پارچه پته يك پارچه ضخيم نخي به رنگهاي قرمز، سبز، نارنجي، سرمه اي و سفيد است، البته در قديم رنگ آبي فيروزه اي هم بوده است ، روي پته نقشهاي بته، جقه،بادام، برگ و گل دوخته مي شود. ذره ذره پارچه دوخته مي شود و هرچه دوخت آن بيشتر باشد، پته گرانتر است. بعضي وقتها آنقدر پارچه پردوخت است كه اصلا رنگ اصلي آن را تشخيص نمي دهي. معمولا گرانترين پته ها ، پته هاي سرمه اي و سفيدند كه شيك تر از بقيه رنگها در مي آينداما باز هم بستگي به سليقه دوزنده دارد كه در دوخت پته رنگهاي متناسبي به كار ببرد و اينكه چقدر به پته كوك بزند، به همين دليل گاهي يك پته سبز پردوخت خيلي زيباتر از يك پته سرمه اي جلوه مي كند. پته اي كه روي جهيزيه عروس مي گذارند شامل جلد قرآن ، روميزي ، پشتي، كوسن، پرده تزئيني، روتختي، جانماز، تشك كناره و... مي شود. چند سالي است كه مادرزنهاي باسليقه و البته پولداريك اتاق خانه عروس را تماما با پته تحويل داماد مي دهند يعني يك اتاق را با تشك هاي كناره پته، پشتي هاي پته ، ميز كوچك كنار اتاق با روميزي پته براي سماور و استكان هاي كمرباريك لب طلائي و... تجهيز مي كنندكه در كنار مبل و ميزها و وسايل مدرن امروزي يك اتاق سنتي جلوه خاصي دارد.

قيمت پته هم بر اساس ميزان دوخت و سليقه دوزنده و رنگ آن متفاوت است مثلا يك پته روميزي يك متر در يك متر با دوخت معمولي حداقل صدهزارتومان است، حالا حساب كنيد پته اي كه روي جهيزيه عروس مي گذارند چقدر در مي آيد، البته خوبي پته به اين است كه قيمت آن مثل طلا بالا مي رود مثلا پته اي را كه ده سال پيش پنجاه هزار تومان خریده اید الان صد هزار تومان مي توانيد بفروشيد! به علاوه اگر اين رسم پته جهيزيه اگر نبود حتما تا الان نسل پته از روي زمين ور افتاده بود لذا بايد دست بنيانگذاران اين رسم را بوسيد!دوختهاي پته خاص خودش است و بايد مثل چند واحد درسي نشست و انها را پاس كرد. اوايل ازدواجم،مادر شوهرم خيلي تلاش كرد دوخت پته را به من ياد دهد،من هم همه چیز  را ياد گرفتم الا يك نوع دوخت كه فقط با دو تا كوك ،يك مربع كوچك دوخته مي شد ،يه كم سخت بود و من هم آخرش ياد نگرفتم! به خودم قول داده ام يه روز يه پته بادام كوچك بخرم و مثل آدميزاد بنشينم و از مامانم پته دوزي ياد بگيرم. بالاخره همه زندگي كه درس و اداره و كار و دادگاه و پرونده و وبلاگ نيست!

 نتيجه اخلاقي:يكي پيدا بشه محض رضاي خدا بره برا پته مهر اصالت بگيره...

پي نوشت: عكس پته را هم براي آنها كه خواسته بودند اضافه كردم